ΟΜΙΛΙΑ
ΤΗΣ Α.Θ.Π. ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡXΟΥ κ.κ. ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΥ Α΄
ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΚΗΝ Θ. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΝ
ΕΝ ΤΩι ΙΕΡΩι ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΩι ΝΑΩι
ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΝ ΒΕΝΕΤΙΑι
( 2 Ιουλίου 1995 )

“Θεοτόκε ἀειπάρθενε ..., ἐπί σοι καί φύσις καινοτοιμεῖται καί χρόνος”!

Ἀπό τῆς Ρώμης προερχόμενοι, ἡ ἡμετέρα Μετριότης καί οἱ συνοδεύοντες ἡμᾶς Ἱερώτατοι ἀδελφοί εὑρισκόμεθα σήμερον ἀγαλλόμενοι ἐν τῷ μέσῳ ὑμῶν, Ἱερώτατε Μητροπολῖτα Ἰταλίας καί ἀγαπητέ ἐν Χριστῷ ἀδελφέ καί συλλειτουργέ κύριε Σπυρίδων, Ἱερώτατοι καί ἀγαπητοί ἀδελφοί Ἱεράρχαι καί πάντες οἱ λοιποί εὐλαβεῖς κληρικοί καί εὐσεβεῖς χριστιανοί, τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά καί περιπόθητα!

Παράδοσιν ἀρεστήν εἰς τόν Θεόν ἀκολουθοῦσαι, αἱ Ἐκκλησίαι τῆς Πρεσβυτέρας Ρώμης καί τῆς Νέας Ρώμης ἀνταλλάσσουν, ὡς γνωστόν, ἐπισκέψεις κατ’ ἔτος ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς Θρονικῆς ἑορτῆς ἑκατέρας τούτων. Ἡ Ἀνατολή συνεορτάζει εἰς Ρώμην τήν ἱεράν μνήμην τῶν Πρωτοκορυφαίων Ἀποστόλων Πέτρου καί Παύλου. Ἡ Δύσις συνεορτάζει εἰς τήν Πόλιν ἡμῶν τήν Ἱεράν μνήμην τοῦ Ἁγίου Ἀποστόλου Ἀνδρέου τοῦ Πρωτοκλήτου. Τοῦτο τό καλόν ἔθος τηροῦμεν ἀπό ἐτῶν ἤδη ἐπακριβῶς καί ἐπωφελῶς.

Ἐν συνεδρίᾳ τῆς περί ἡμᾶς Ἁγίας καί Ἱερᾶς Συνόδου τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου πρέπον ἐκρίθη, ὅπως τῆς ἀντιπροσωπείας αὐτοῦ προστῇ τήν φοράν ταύτην ἡ ἡμετέρα Μετριότης, ἵνα, ὡς νέος Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, ἐπισκεφθῶμεν τόν ἐν Ρώμῃ πρεσβύτερον ἀγαπητόν ἐν Χριστῷ ἀδελφόν ἡμῶν, τήν Αὐτοῦ Ἁγιότητα, τόν Πάπαν Ἰωάννην Παῦλον Β΄. Χαίρομεν δέ, διότι δυνάμεθα νά πληροφορήσωμεν ὑμᾶς, τούς ἀδελφούς καί τά προσφιλῆ τῆς Ἐκκλησίας τέκνα, ὅτι ἡ ἐν Ρώμῃ συνάντησις καί προσωπική κοινωνία ἦτο πρᾶξις ὑπό τε τῶν ἐκκλησιαστικῶν καί ὑπό τῶν γενικωτέρων περιστάσεων ἐπιβεβλημένη καί ὅτι ηὐλόγησεν αὐτήν πλουσίως ὁ δωροδότης Θεός ἡμῶν. Αὐτῷ ἡ εὐχαριστία καί ἡ δόξα!

Δεύτερον σταθμόν τῆς ἡμετέρας πορείας τῆς εἰρήνης καί τῆς ἀγάπης ἀποτελεῖ ἡ Βενετία, ἕδρα τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἰταλίας, τήν ὁποίαν διά πρώτην φοράν ἐπισκέπτεται Οἰκουμενικός Πατριάρχης. Ἀγαθῇ δέ συγκυρίᾳ, ἡ ποιμαντορική ἐπίσκεψις ἡμῶν αὕτη συμπίπτει μετά τῆς σημερινῆς ἑορτῆς, κατά τήν ὁποίαν μνήμην ποιούμεθα τῆς ἐν Βλαχέρναις Καταθέσεως τῆς τιμίας Ἐσθῆτος τῆς Ὑπεραγίας ἡμῶν Θεοτόκου. Ἰδού, λοιπόν, ὅτι ἐν Βενετίᾳ ἐνθυμούμεθα τό ἱερόν προσκύνημα τῶν Βλαχερνῶν. Ἐνθυμούμεθα τήν βασιλίδα τῶν Πόλεων εἰς ἑτέραν ἔνδοξον πόλιν, τήν πρωτεύουσαν τῆς Γαληνοτάτης Δημοκρατίας τῆς Βενετίας.

Πόλεις καί μνῆμαι! Μνῆμαι πρωτίστως! Τί ἄλλο εἶναι ἀληθῶς ἡ ζωή τοῦ Γένους ἡμῶν, παρά μνήμη δόξης καί ἀτιμίας, ἀναβάσεως καί πτώσεως, εὐδαιμονίας καί δοκιμασίας, σταυρώσεως καί ἀναστάσεως; Τί ἄλλο εἶναι ἀληθῶς ἡ ζωή ἡμῶν τῶν Ὀρθοδόξων, παρά μνήμη τῶν μεγάλων καί θαυμαστῶν, τά ὁποῖα ἐποίησεν ὁ φιλεύσπλαχνος Θεός ὑπέρ τῆς σωτηρίας ἡμῶν καί ὁλοκλήρου τῆς ἀνθρωπότητος; Ὑπενθυμίζει μέρος τοῦ μυστηρίου τούτου τῆς σωτηρίας τό Ἀπολυτίκιον τῆς σημερινῆς ἑορτῆς: ὅτι διά τῆς Παναγίας Θεοτόκου ὁ Θεός φύσιν καί χρόνον καινοτομεῖ. Νέα θέασις τῶν τῆς φύσεως τό μυστήριον τοῦτο καί τῶν τοῦ χρόνου. Νέα σχέσις πρός τόν κόσμον καί τόν ἑκάστοτε καιρόν τῆς ζωῆς ἡμῶν. Διά τοῦτο καί ἐπιθυμοῦμεν, ὅπως ὁλοκληρώσωμεν σήμερον ὀλίγας σκέψεις εἰς τόν χῶρον καί εἰς τόν χρόνον.

Διανύσαντες πολλοί ἐξ ὑμῶν, μεγάλας ἀποστάσεις χώρου ἐν χρόνῳ βραχεῖ, προσήλθετε πάντες προθύμως εἰς ὑπάντησιν τοῦ Πατριάρχου ὑμῶν. Μέγα τό δῶρον! Ἀνεκλάλητος ἡ χαρά! Ἀπό μέσης καρδίας ἡ εὐχαριστία πρός ὑμᾶς πρῶτον, Ἱερώτατε Μητροπολῖτα Ἰταλίας κύριε Σπυρίδων, διά τάς προσρήσεις τάς ἀγαθάς τῆς εἰς τήν Ἐκκλησίαν ἀφωσιωμένης καρδίας ὑμῶν καί τούς ἐν γένει κόπους, εἰς οὕς ὑπεβλήθητε ἐπί τῇ ἐπισκέψει ἡμῶν. Εὐχαριστία πρός ὑμᾶς τούς λοιπούς κληρικούς ὁμοίως διά παρομοίους λόγους. Εὐχαριστία πρός ὑμᾶς, τούς ἐντιμοτάτους ἐκπροσώπους Ἀρχῶν καί Ἱδρυμάτων. Εὐχαριστία πρός πάντας, εὐχή πατρική ἐκ βαθέων καί εὐλογία ἀπό τῆς Μητρός ἡμῶν Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας. Τῆς Ἐκκλησίας, ἡ ὁποία πάντας ἀγαπᾷ καί πάντας κατά δύναμιν διακονεῖ, μάλιστα δέ ὑμᾶς, τά ἐν διασπορᾷ τέκνα αὐτῆς. Γνωρίζει ἡ Μήτηρ Ἐκκλησία καί τήν ὑμετέραν πρός αὐτήν ἀγάπην καί ἀφοσίωσιν. Ἰδού, ἄλλωστε, ὅτι ἐσπεύσατε, ἵνα ἐκφράσητε τά αἰσθήματα ὑμῶν ταῦτα. Καλῶς ἐπράξατε· καλῶς ἤλθετε. Εὐλογημένος Κύριος ὁ Θεός, ὁ ἐπί τό αὐτό ἐπισυνάγων τά τέκνα Αὐτοῦ.

Ἤλθετε καί πρός στιγμήν ἔστω ὁ ἐν Βενετίᾳ ἱερός οὗτος Ναός τοῦ Ἁγίου Γεωργίου τῶν Γραικῶν-τῶν Ἑλλήνων φαίνεται καί πάλιν νέος. Ὁ χῶρος ὁ ἱερός καινοτομεῖται. Καί μετ’ αὐτοῦ ὁ χρόνος. Τό παλαιόν ἀναβιώνει. Γίνεται παρόν. Γίνεται μέλλον. Γίνεται προοπτική. Καί ὑπόσχεσις. Καί ἐλπίς. Τόσον περίεργα, τόσον ἁπλᾶ τά τῆς πίστεως! Ὅπως τά κρίνα τοῦ ἀγροῦ, περί τῶν ὁποίων ὁμιλεῖ τό σημερινόν Ἱερόν Εὐαγγέλιον. Ὅπως τά πετεινά τοῦ οὐρανοῦ. Πετοῦν ἀπαλά, ὑψηλά. Καί ἀναπτερώνουν τάς καρδίας τῶν ἀνθρώπων. Τοῦτ’ αὐτό γίνεται καί σήμερον ἐνταῦθα. Ἤλθετε καί ἰδού μεθ’ ἡμῶν νοερῶς ὁλόκληρος ἡ χορεία τῶν ἀπό πολλῶν αἰώνων προσευχηθέντων ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ ἀδελφῶν Ὀρθοδόξων.

Ἵσταται ὁ Πατριάρχης ἐν τῷ μέσῳ ὑμῶν. Καί ἀκούει. Καί βλέπει! Βλέπει Ἰσίδωρον τόν ἕλληνα λόγιον Καρδινάλιον, τρεῖς μόλις χρόνους ἀπό τῆς τοῦ Γένους ἀποφράδος ἡμέρας, παραχωροῦντα εἰς τούς ἡμέτερους δικαιώματα λατρείας κατά τά πάτρια καί ἀνεγέρσεως ἰδίου ναοῦ εἰς τήν Βενετίαν.

Βλέπει τάς μυριάδας τῶν ἄλλοτέ ποτε ἐνδόξων καί ἔπειτα τεταπεινωμένων καί ἐξουθενωμένων Ἑλλήνων Ὀρθοδόξων, τῶν κατατρεγμένων προσφύγων, τῶν ἐξ ἀνάγκης μισθοφόρων στρατιωτῶν, τῶν ἐργατῶν, τῶν ἐμπόρων, τῶν λογίων, τῶν κληρικῶν. Πάντες ἐργάζονται καί συνεργάζονται. Συνεισφέρουν ὅσα ἕκαστος δύναται. Καί ἰδού ὁ ναός οὗτος θεμελιοῦται τό ἔτος 1539, ἑκατόν ἀκριβῶς ἔτη ἀπό τοῦ πέρατος τῆς περί τήν Ἕνωσιν ἀστοχησάσης Συνόδου τῆς Φερρράρας-Φλωρεντίας καί ἐγκαινιάζεται ἐν ἔτει σωτηρίῳ 1573ῳ.

Βλέπει ὁ Πατριάρχης γενεάς γενεῶν τῶν Ὀρθοδόξων, εἰσερχομένων εἰς τόν περικαλλέστατον τοῦτον ναόν, τήν μόνην αὐτῶν καταφυγήν καί προστασίαν. Βλέπει ἀναπτομένας μετ’ εὐσεβείας τάς κανδήλας τῆς πίστεως καί τάς λυχνίας τῆς ἐλπίδος καί ἀκούει ὕμνους ψαλλομένους παρακλητικῶς καί δοξαστικῶς:
"Ὡς τῶν αἰχμαλώτων ἐλευθερωτής καί τῶν πτωχῶν ὑπερασπιστής ...”·
“Πάντων προστατεύεις, ἀγαθή ...”·
“Χαῖρε, Νύμφη ἀνύμφευτε”·
“Χριστός Ἀνέστη ἐκ νεκρῶν, θανάτῳ θάνατον πατήσας ...”.

Βλέπει παρά τόν Ναόν τά παραρτήματα αὐτοῦ: τά τῆς Κοινότητος, τό νοσοκομεῖον, τά σχολεῖα καί δή τό Φλαγγινιανόν Γυμνάσιον, τούς φιλομαθεῖς σπουδαστάς, τούς σοφούς αὐτῶν διδασκάλους, ἐν οἷς καί τόν συμπολίτην αὐτοῦ Βαρθολομαῖον Κουτλουμουσιανόν τόν Ἴμβριον.

Βλέπει ἐπί τοῦ Θρόνου Ἀρχιερέα ἱστάμενον, φέροντα τόν τῆς Φιλαδελφείας τίτλον, δι’ οὗ καί ὁ ὁμιλῶν ἐπί δέκα καί ἑπτά ἔτη ἐτιμήθη.

Ἀκούει ὁ Πατριάρχης τόν ἐκ τῶν προκατόχων αὐτοῦ Ἱερεμίαν Β΄ ἀνακηρύσσοντα εἰς Πατριαρχικόν σταυροπήγιον τόν παρόντα ναόν.

Ἀκούει Νικηφόρον τόν Θεοτόκην καί Ἠλίαν τόν Μηνιάτην, τούς κλεινούς τοῦ Θείου λόγου κήρυκας. Βλέπει προσευχομένους Δομήνικον τόν Θεοτοκόπουλον, Μητροφάνην τόν Κριτόπουλον, Μᾶρκον τόν Μουσοῦρον. Βλέπει ὅμως καί Γαβριήλ τόν Σεβῆρον μετά Μαξίμου τοῦ Μαργουνίου ἐρίζοντας καί σκέπτεται τάς ἐξ ἀναλόγων μικρῶν καί μεγάλων ἀντιπαραθέσεων δυσιάτους τοῦ Γένους καί τῆς Ἐκκλησίας πληγάς.

Ἀκούει ὁ Πατριάρχης, βλέπει, στοχάζεται, διερωτᾶται: Ὁποῖον τό μέγεθος τοῦ Θείου ἐλέους! Θεός μαστιγεῖ· ὁ Θεός ἐλεεῖ (Ἰώβ, 13, 2)! Ὁποίαν ὑπομονήν κατεργάζεται ἡ θλῖψις· ὁποῖον πλοῦτον ἀποφέρει ἡ συμψυχία· ὁποῖα ὁράματα συντηρεῖ ἡ ἐλπίς!

*  *  *

Παρῆλθον χρόνοι. Παρῆλθον αἰῶνες. Διήλθομεν διά πυρός καί σιδήρου. Ἐπονέσαμεν. Ἐκλαύσαμεν. Εἴδομεν καί ἐνταῦθα ἁρπαζόμενα βιαίως τά θησαυρίσματα πολλῶν αἰώνων. Εἴδομεν εἰς μηδενισμόν ἐλαττούμενον τό ποίμνιον. Καί ὅμως, ἰδού ὅτι ζῶμεν! Ἔτι μᾶλλον: Ἰδού ὅτι ἀπό τοῦ σωτηρίου ἔτους 1991 διά Πατριαρχικοῦ καί Συνοδικοῦ Τόμου Ἱεράν Μητρόπολιν ἐν Ἰταλίᾳ ἐγκαθιδρύσαμεν καί Βενετίαν ὡς ἕδραν αὐτῆς ἐπελέξαμεν, ὡς ἤδη ἐλέχθη.

Ἐλάβατε δέ ὑμεῖς, Ἱερώτατε Μητροπολῖτα Ἰταλίας, ὑπέρτιμε ἔξαρχε Νοτίου Εὐρώπης καί φίλτατε ἐν Χριστῷ ἀδελφέ καί συλλειτουργέ κ. Σπυρίδων, ἐλάβατε, λέγομεν, τό προνόμιον, νά ἀναδειχθῆτε εἰς πρῶτον ποιμενάρχην τῆς νεοσυστάτου ταύτης Ἐπαρχίας τοῦ καθ’ ἡμᾶς Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου καί νά ἐπωμισθῆτε τό βάρος τοῦ παρελθόντος καί τάς εὐθύνας τοῦ παρόντος.

Ἡ μνήμη τοῦ παρελθόντος συνθλίβει ἐνίοτε τήν καρδίαν. Φάρμακον μόνον ἡ συγγνώμη, ἡ καταλλαγή, ἡ ἀγάπη! Τό παρελθόν ὅμως ὑποδεικνύει καί ὅρους καταλλήλους πρός ἀποφυγήν σφαλμάτων καί ὀλισθημάτων. Καί εἶναι αὗται ἡ ὁδός τῆς ἐγρηγόρσεως, ἡ ὁδός τῆς συναδελφώσεως, ἡ ὁδός τῆς ἑνότητος, ἡ ὁδός τῆς συνεργασίας. Ἡ δέ διάκρισις, ἐκ τῶν μεγίστων χριστιανικῶν ἀρετῶν, καθοδηγεῖ εἰς τό ἑκάστοτε συμφέρον καί πρέπον.

Ἡ μνήμη συμπορεύεται μετά τοῦ τόπου· τῆς Βενετίας ἐν προκειμένῳ. Ἡ ἄλλοτέ ποτε πανίσχυρος Γαληνοτάτη Δημοκρατία πολλούς εἰς δουλείαν καθυπέταξε λαούς. Καί πολλοί ἐξ ἡμῶν ἐδοκιμάσθημεν πικρῶς καί ἀδίκως!

Πλήν ὅμως καί γέφυρα ὑπῆρξεν ἡ Βενετία. Γέφυρα κοινωνίας λαῶν καί πολιτισμῶν. Ἡ γεφυροποιός αὕτη δυναμική, ἀκόμη καί εἰς τήν ἀρχιτεκτονικήν τῆς πόλεως ταύτης μαρτυρουμένη, παραμένει σταθερά ἀποστολή πάντων τῶν ἐνταῦθα διαβιούντων, μάλιστα δέ τῶν λειτουργῶν τῆς Ἐκκλησίας, οἵτινες, ἐν τῇ δυνάμει τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, οἰκοδομοῦσι γεφύρας ὑπεράνω θαλασσῶν καί ἀβύσσων, ὑπεράνω τῶν προκαταλήψεων καί τοῦ μίσους. Καί εἶναι ἀκριβῶς τοῦτο προέρχουσα ἀποστολή τῆς ἡμετέρας ἐν Ἰταλίᾳ Ἱερᾶς Μητροπόλεως, ἥτις μεταξύ πρεσβυτέρας καί νέας Ρώμης διατελοῦσα, καλεῖται, ἵνα διά τοῦ ἔργου καί τῆς μαρτυρίας αὐτῆς συντελῇ εἰς τήν ὑπέρβασιν τοῦ παρελθόντος καί εἰς τήν ἀξιοποίησιν τῶν εὐκαιριῶν τοῦ παρόντος.

Πρός ἐπιτέλεσιν τούτου τοῦ ἰδιάζοντος καί τῶν λοιπῶν δυσχερῶν καθηκόντων αὐτοῦ ὁ Ἱερώτατος Μητροπολίτης Ἰταλίας ἔχει τήν ἀνάγκην πάντων ὑμῶν: τοῦ Θεοφιλεστάτου καί ἀγαπητοῦ ἡμῶν ἐν Χριστῷ ἀδελφοῦ Ἐπισκόπου Κρατείας κ. Γενναδίου, τοῦ Ὁσιολογιωτάτου Πρωτοσυγκέλλου π. Πολυκάρπου καί τῶν λοιπῶν κληρικῶν, τῶν λαϊκῶν συνεργῶν αὐτῶν ἐν τῇ διοικήσει τῆς τε Μητροπόλεως καί τῶν Ἐνοριῶν αὐτῆς, τῶν διακεκριμένων ἐπιστημόνων, τῶν ἐπιμελῶν σπουδαστῶν, γενικῶς δέ πάντων τῶν ἐν τῇ Χώρᾳ ταύτῃ διαβιούντων καί ἐργαζομένων, καθώς καί τῶν ἐχόντων διπλωματικήν ἤ ἑτέραν ἀνάλογον ἀποστολήν.


Ἀδελφοί καί τέκνα ἡμῶν ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά!

Ὡς χριστιανοί, γνωρίζομεν ὅτι εἴμεθα πάροικοι καί παρεπίδημοι ἐν τῷ κόσμῳ τούτῳ. Ἡ παροδικότης τοῦ βίου ἐν τούτοις οὐδόλως ἀπαλλάσσει ἡμᾶς τῆς εὐθύνης διά τήν ποιότητα τοῦ βίου τούτου καί τήν ἐν γένει πορείαν τοῦ κόσμου. Ἠκούσατε ἐν ἀρχῇ ὅτι διά τῆς Θεοτόκου ὁ Φιλάνθρωπος Θεός καί τήν φύσιν καινοτομεῖ καί τόν χρόνον. Ὁ Χριστός θεραπεύει καί ἀνακαινίζει τήν φύσιν τοῦ ἀνθρώπου καί ἁγιάζει αὐτόν. Ἔτι μᾶλλον: ἀποκαθιστᾷ, ὡς εἴπομεν, ὀρθήν μετά τοῦ φυσικοῦ περιβάλλοντος σχέσιν καί χορηγεῖ τοιουτοτρόπως τάς προϋποθέσεις καί τούς ὅρους εὐδαιμονίας, ἀληθοῦς προόδου, ἁγιασμοῦ. Ὁ Χριστός, ἐπί πλέον, καινοτομεῖ καί τόν χρόνον. Τό ὅραμα τοῦ Εὐαγγελίου εἶναι ὅραμα ζωῆς αἰωνίου. Καί ὁ χριστιανός βλέπει καί κρίνει τά πάντα ὑπό τήν προοπτικήν τῆς αἰωνιότητος.

Ἐντός αὐτοῦ τοῦ πλαισίου διασώζονται αἱ ἀρεταί καί αἱ ἀξίαι, τάς ὁποίας σεβόμεθα, ὡς τάς σταθεράς, τάς βεβαιωμένας πραγματικότητας τῆς ζωῆς ἡμῶν. Τάς ἰδέας, τάς ἀρχάς, τάς ἀξίας καί τάς ἀρετάς τῆς ἑλληνορθοδόξου ἡμῶν κληρονομίας. Τάς σεβόμεθα καί τάς προβάλλομεν πανταχοῦ καί πάντοτε. Ἰδίως ὅμως κατά τήν περίοδον ταύτην ὀφείλομεν νά τάς προβάλλωμεν ἐμφανέστερον, μάλιστα ἐδῶ εἰς τήν Δύσιν. Διότι ἀκριβῶς κατά τήν περίοδον ταύτην διαμορφοῦται ταχέως ἡ νέα εὐρωπαΣκή πραγματικότης. Οὐδ’ ἐπί στιγμήν δυνάμεθα, λοιπόν, οὔτε καί ἐπιτρέπεται νά λησμονῶμεν, ὅτι εἴμεθα κληρονόμοι καί φορεῖς ἐκείνου τοῦ πολιτισμοῦ, ὅστις παραμένει θεμέλιον τῶν ἀξιῶν τῆς Εὐρώπης, ἀλλά καί ἐκείνης τῆς πίστεως, τῆς Ὀρθοδόξου δηλονότι, ἡ ὁποία ὑπῆρξεν ἡ κοινή τῶν Χριστιανῶν Ἀνατολῆς καί Δύσεως πίστις τῶν Ἀποστόλων καί τῶν Πατέρων καί παραμένει ἡ βάσις τῆς ἐπιδιωκομένης καί ἐπιποθουμένης ἐνώσεως τῶν εἰσέτι ἀτυχῶς διῃρημένων Ἐκκλησιῶν.

Ἀναλάβετε, λοιπόν, ἀγαπητοί, μετά περισσοτέρου ζήλου τάς εὐθύνας ὑμῶν, κατ’ ἰδίαν ἕκαστος καί ἀπό κοινοῦ πάντες. Ὡς πολῖται πλέον τῆς Ἡνωμένης Εὐρώπης, ἀξιοποιήσατε τάς εὐκαιρίας, ἀλλά καί τά δικαιώματα ὑμῶν, τήν ἄσκησιν τῶν ὁποίων δέν σᾶς ἀρνεῖται ἀσφαλῶς ἡ δημοκρατική καί φιλόξενος αὕτη Χώρα.

Γνωρίζετε ὅτι τό πλέον ζωντανόν κύτταρον τῶν Ὀρθοδόξων τῆς διασπορᾶς εἶναι ἡ Ἐνορία. Συγκροτηθῆτε, λοιπόν, ἐνοριακῶς. Συνεργασθῆτε ἐν ἀγάπῃ καί ἐν ὁμονοίᾳ. Στηρίξατε ἀλλήλους καί μάλιστα τά παιδία καί τούς νέους. Στηρίξατε αὐτούς εἰς τήν πίστιν καί τήν ζωήν. Νά εἶσθε δέ βέβαιοι, ὅτι ἡ Μήτηρ Ἐκκλησία, τό Οἰκουμενικόν ἡμῶν Πατριαρχεῖον, παρά τάς περιστάσεις καί τάς δυσχερείας, εἶναι πάντοτε κοντά σας. Μέ στοργήν καί ἀγάπην, μέ χρηστήν ἐλπίδα! Συνοδός καί προστάτης σας ὁ Ἅγιος Γεώργιος. Σκέπη σας ἡ Παναγία. Καί ὁ Θεός βοηθός ἐν παντί!  Ἀμήν.