Μητροπολίτη Ιταλίας Σπυρίδωνος
έκθεση προς το Οικουμενικό Πατριαρχείο
για το Θεολογικό Σεμινάριο του Αγίου Βλαδίμηρου
"Η Ορθοδοξία εν Βορείω Αμερική σήμερον"

( 19 Ιουλίου 1994 )


Ἀρ. Πρωτ. 566/94

Τῇ Αὐτοῦ Θειοτάτῃ Παναγιότητι
τῷ Οἰκουμενικῷ Πατριάρχῃ
κυρίῳ μοι κυρίῳ Βαρθολομαίῳ,

προσκυνητῶς.

Παναγιώτατε καί θειότατε Πάτερ καί Δέσποτα,

Ἐκπληρώσας τὴν ἣν ἀνέθηκέ μοι ἡ Μήτηρ Ἐκκλησία ἀποστολήν, ὅπως ἐκπροσωπήσω αὐτὴν εἰς τὸ ὀργανωθὲν ὑπὸ τοῦ Ὀρθοδόξου Θεολογικοῦ Σεμιναρίου τοῦ Ἁγίου Βλαδιμήρου συνέδριον ἐπὶ τοῦ θέματος “Ἡ Ὀρθοδοξία ἐν Βορείῳ Ἀμερικῇ σήμερον” (20 - 24 Ἰουνίου 1994), σπεύδω ἵνα καθυποβάλω τῇ Ὑμετέρᾳ σεπτῇ Κορυφῇ τἀκόλουθα :

Ὁ εὐλαβῶς ὑποσημειούμενος, προερχόμενος ἐξ Ἰταλίας, ἀφίκετο εἰς Νέαν Ὑόρκην κατὰ τὰς πρώτας μεταμεσημβρινὰς ὥρας τῆς 22ας Ἰουνίου ἐ. ἔ. Ἅμα τῇ ἀφίξει αὐτοῦ ἐπεκοινώνησε τηλεφωνικῶς μετὰ τῆς Ἱ. Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀμερικῆς, εἰς ἣν καὶ αὐθημερὸν μετέβη, γενόμενος δεκτός, ἐκ μέρους τοῦ ἀπουσιάζοντος Σεβ. Ἀρχιεπισκόπου Ἀμερικῆς κ. Ἰακώβου, ὑπὸ τῶν Θεοφιλεστάτων Βοηθῶν τούτου Ἐπισκόπων Μελόης κ. Φιλοθέου καὶ Ὀλύμπου κ. Ἀνθίμου.

*  *  *

Τῇ πρωΐᾳ τῆς Παρασκευῆς, 24ης Ἰουνίου, μετέβη ὁ γράφων εἰς τὸ ἐν Crestwood Ὀρθόδοξον Θεολογικὸν Σεμινάριον τοῦ Ἁγίου Βλαδιμήρου, ἔνθα παρέστη εἰς τὴν ἐν τῷ ναϋδρίῳ αὐτοῦ καὶ ἐπὶ τῇ λήξει τοῦ ὡς ἄνω συνεδρίου τελεσθεῖσαν ὑπὸ τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου κ. Θεοδοσίου, προκαθημένου τῆς λεγομένης “Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας τῆς Ἀμερικῆς” (OCA, ἤτοι τῆς ποτε “Μετροπόλια”) πανηγυρικὴν Θείαν Λειτουργίαν.

Ὁ Σεβ. Μητροπολίτης κ. Θεοδόσιος ἐχαιρέτισε καὶ ἠσπάσθη ἐν τῷ μέσῳ τοῦ ναοῦ τὸν ὑπὸ τοῦ Κοσμήτορος τῆς Σχολῆς, αἰδεσιμολογιωτάτου πρωτοπρεσβυτέρου κ. Thomas Hopko, συνοδευόμενον Πατριαρχικὸν Ἐκπρόσωπον, ὅστις καὶ παρηκολούθησεν ἐν συνεχείᾳ τὴν Θείαν Λειτουργίαν ἀπὸ τοῦ Ἱεροῦ Βήματος.

Περατωθείσης τῆς Θ. Λειτουργίας καὶ πρὸ τῆς διανομῆς τοῦ ἀντιδώρου, ὁ Σεβ. Μητροπολίτης κ. Θεοδόσιος ἐξεφώνησε σύντομον λόγον, ἐν ᾧ καλωσώρισε τὸν ἐκπρόσωπον τῆς Μητρὸς Ἐκκλησίας, καὶ ἐπέδωκεν αὐτῷ εἰκόνα τοῦ ἄρτι ὑπὸ τῆς Ἐκκλησίας αὐτοῦ ἁγιοποιηθέντος Ἀλεξίου Toth, ὡς δῶρον πρὸς τὴν Ὑμετέραν σεπτὴν Κορυφήν.

Ἐπηκολούθησεν ἡ ἐν τῇ κάτωθεν τοῦ ναϋδρίου καὶ καταμέστῳ ἀκροατῶν αἰθούσῃ ὁμιλία τοῦ Πατριαρχικοῦ Ἐκπροσώπου ἐπὶ τοῦ θέματος “Ἡ ἑνότης τῆς Ὀρθοδοξίας ἐν Βορείῳ Ἀμερικῇ”, ἧς ὁμιλίας προηγήθη ἡ ὑπὸ τοῦ Κοσμήτορος τοῦ Σεμιναρίου ἀνάγνωσις τοῦ ἐπὶ τῇ περιστάσει ταύτῃ ἀποσταλέντος αὐτῷ σεπτοῦ Πατριαρχικοῦ Γράμματος. Ἐν τῇ εἰκοσαλέπτῳ ὁμιλίᾳ αὐτοῦ, ἣν παρηκολούθησαν ὁ Σεβ. Μητροπολίτης κ. Θεοδόσιος καὶ ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Νέας Ὑόρκης καὶ Νέας Ἰερσέης κ. Πέτρος (OCA), ὁ Πατριαρχικὸς Ἐκπρόσωπος ἐτόνισεν, ὡς εἰκός, τὸν πρωτεύοντα καὶ ἰδιάζοντα ὅλως ρόλον τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου ἐν τῇ οἰκοδομῇ τῆς περὶ οὗ ὁ λόγος ἑνότητος (συνημ. 1). Διεξήχθη ἀκολούθως ἡμίωρος τοὐλάχιστον ἀνοικτὴ συζήτησις, καθ’ ἣν οἱ ἀκροαταὶ ὑπέβαλλον τῷ ὁμιλητῇ ἐρωτήσεις, ἀναφερομένας κυρίως εἰς τὸ θέμα τῆς συγκλήσεως τῆς Ἁγίας καὶ Μεγάλης Συνόδου τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας καὶ τῆς πορείας τοῦ Θεολογικοῦ Διαλόγου μεταξὺ τῶν Ἐκκλησιῶν Ὀρθοδόξου καὶ Ρωμαιοκαθολικῆς, ἰδίως δὲ εἰς τὸ τῆς ἀναβιώσεως τῆς Οὐνίας ἐν Οὐκρανίᾳ, Τσεχοσλοβακίᾳ καὶ ἀλλαχοῦ, εἰς ἃς ἐρωτήσεις καὶ ὁ ὑποσημειούμενος προσεπάθησεν ὅπως ἀπαντήσῃ ὡς οἷόν τε καταλληλότερον.

Μετὰ τὴν ὁμιλίαν ταύτην παρετέθη ἐπίσημον γεῦμα ἐν τῇ τραπεζαρίᾳ τοῦ Σεμιναρίου, καθ’ ὅ, μετὰ σύντομον χαιρετισμὸν τοῦ Κοσμήτορος, ἀντηλλάγησαν προπόσεις καὶ ἀναμνηστικὰ δῶρα μεταξὺ τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου κ. Θεοδοσίου καὶ τοῦ Πατριαρχικοῦ Ἐκπροσώπου.

Ἡ ἐπίσκεψις τοῦ Πατριαρχικοῦ Ἐκπροσώπου εἰς τὸ Θεολογικὸν Σεμινάριον τοῦ Ἁγίου Βλαδιμήρου ἔληξε διὰ συντόμου συνομιλίας διεξαχθείσης, ἐν τῷ γραφείῳ τοῦ Κοσμήτορος, μεταξὺ τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου κ. Θεοδοσίου, τοῦ Σεβ. Ἀρχιεπισκόπου κ. Πέτρου καὶ τοῦ Πρωτοσυγκέλλου τοῦ Μητροπολίτου αἰδεσιμολογιωτάτου πρωτοπρεσβυτέρου κ. Robert S. Kondratick ἀφ’ ἑνὸς καὶ τοῦ Πατριαρχικοῦ Ἐκπροσώπου ἀφ’ ἑτέρου, καθ’ ἣν καὶ αὖθις παρεκλήθη ὁ τελευταῖος οὗτος ὅπως ὑποβάλῃ τῇ Ὑμετέρᾳ προσκυνητῇ Κορυφῇ τὰς θερμὰς εὐχαριστίας τῆς Ἐκκλησίας αὐτῶν ἐπὶ τῇ τιμητικῇ δι’ αὐτὴν ἀποστολῇ Πατριαρχικοῦ Ἐκπροσώπου εἰς τὸ ὡς ἄνω συνέδριον.

Ὁ εὐλαβῶς ὑποσημειούμενος συνηντήθη καὶ αὖθις μετὰ τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου κ. Θεοδοσίου τόσον ἐν τοῖς πλαισίοις τῆς πρὸς τιμὴν τοῦ Πατριαρχικοῦ Ἐκπροσώπου γενομένης ἐν Νέᾳ Ὑόρκῃ καὶ κάτωθι περιγραφομένης ἐκδηλώσεως τοῦ ἑβραϊκοῦ Ἱδρύματος “Appeal of Conscience”, ὅσον καὶ κατὰ τὴν ἐν Σικάγῳ λβ΄ Κληρικολαϊκὴν Συνέλευσιν τῶν Κοινοτήτων τῆς Ἱ. Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀμερικῆς, καθ’ ἣν τελευταίαν μάλιστα καὶ ἐν τῷ πλαισίῳ τοῦ ἐπισήμου “Μεγάλου Δείπνου” (Grand Banquet) αὐτῆς ἀπηύθυνεν οὗτος ἔκκλησιν πρὸς τὴν Ὑμετέραν σεπτὴν Κορυφήν, ὅπως καταστήσῃ πρώτιστον Αὐτῆς μέλημα τὴν ἐπίλυσιν τοῦ ἀκανθώδους προβλήματος τῆς ἑνότητος τῶν ἐν Ἀμερικῇ Ὀρθοδόξων, ἀποτελοῦντος τὸ κυριώτερον ἐμπόδιον εἰς τὴν οἰκοδομὴν καὶ αὔξησιν τῆς αὐτόθι Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας.

*  *  *

Τῇ Τρίτῃ, 28ῃ Ἰουνίου, ὁ Πατριαρχικὸς Ἐκπρόσωπος ἐδέχθη ἐν τῷ ξενοδοχειακῷ αὐτοῦ καταλύματι τὴν ἐπίσκεψιν τοῦ Πρωτοσυγκέλλου τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου κ. Θεοδοσίου αἰδεσιμολογιωτάτου πρωτοπρεσβυτέρου κ. Robert S. Kondratick. Κατὰ τὴν ἐπίσκεψιν ταύτην ὁ αἰδεσιμολογιώτατος α) παρεκάλεσε καὶ αὖθις ὅπως ὑποβληθῶσι τῇ Ὑμετέρᾳ σεπτῇ Κορυφῇ αἱ διάπυροι εὐχαριστίαι τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου κ. Θεοδοσίου ἐπὶ τῇ ἀποστολῇ Ἐκπροσώπου Αὐτῆς εἰς τὸ ὡς ἄνω συνέδριον· β) ἐξέθεσε τά τοῦ θέματος τῶν σχέσεων τῆς Ἐκκλησίας αὐτοῦ πρὸς τὴν Ἱ. Ἀρχιεπισκοπὴν Ἀμερικῆς, ἐκφράσας σοβαρὸν παραπόνον ἐπὶ τῇ “ὑπεροπτικῇ καὶ περιφρονητικῇ”, ὡς ἐπὶ λέξει εἶπε, συμπεριφορᾷ τῆς τελευταίας ταύτης ἔναντι ἐκείνης· γ) ἐπέδωκε τῷ ὑποσημειουμένῳ θήκην μετὰ δύο ἐγκολπίων καὶ σταυροῦ, ὡς δῶρον προσωπικὸν τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου κ. Θεοδοσίου πρὸς τὴν Ὑμετέραν προσκυνητὴν Παναγιότητα.

*  *  *

Κατὰ τὴν ἐν Νέᾳ Ὑόρκῃ δεκαήμερον παραμονὴν αὐτοῦ ὁ Πατριαρχικὸς Ἐκπρόσωπος ἐτιμήθη ἐξαιρετικῶς ἐκ μέρους τοῦ ὑπὸ τὸν σοφολογιώτατον Ραββῖνον κ. Arthur Schneir ἑβραϊκοῦ Ἱδρύματος “Appeal of Coscience”, παραθέσαντος πρὸς τιμὴν αὐτοῦ ἐπίσημον “οἰκουμενικὸν γεῦμα”, εἰς ὃ παρέκαθησαν περὶ τὰ ἑξήκοντα καὶ πέντε ἐξέχοντα μέλη διαφόρων θρησκευτικῶν κοινοτήτων τῆς πόλεως, μεταξὺ τῶν ὁποίων ὁ Σεβ. Ἀρχιεπίσκοπος Ἀμερικῆς κ. Ἰάκωβος καὶ ὁ Σεβ. Μητροπολίτης κ. Θεοδόσιος.

Κατὰ τοὺς ἀνταλλαγέντας ἐπὶ τῇ περιστάσει ταύτῃ λόγους ὁ μὲν σοφολογιώτατος Ραββῖνος κ. Schneier ἐμνήσθη εὐφήμως τῆς Ὑμετέρας Θειοτάτης Παναγιότητος καὶ τῆς ἀποφασιστικῆς συμβολῆς τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου εἰς τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ ἐν Πόλει κατὰ Φεβρουάριόν ἐ. ἔ. συγκληθέντος καὶ ἀπὸ κοινοῦ ὀργανωθέντος διεθνοῦς Συνεδρίου ἐπὶ τῆς Εἰρήνης καὶ Ἀνεξιθρησκείας, ὁ δὲ Πατριαρχικὸς Ἐκπρόσωπος ἀνεφέρθη εἰς τὴν σύμπτωσιν Χριστιανισμοῦ καὶ Ἑβραϊσμοῦ ἐν τοῖς καιρίοις τῆς περὶ “εἰκόνος καὶ ὁμοιώσεως” διδασκαλίας αὐτῶν, καθιστῶσαν σήμερον δυνατὴν καὶ τὴν ἀπὸ κοινοῦ δρᾶσιν ἐν τῇ προαγωγῇ τῆς ἱερᾶς ὑποθέσεως τῆς θρησκευτικῆς ἐλευθερίας, τονίσας ἅμα καὶ τὴν ἐν προκειμένῳ θετικὴν καὶ μεγάλην συνδρομὴν τοῦ σοφολογιωτάτου καὶ τοῦ ὑπ’ αὐτὸν Ὀργανισμοῦ.

*  *  *

Ἐν Νέᾳ Ὑόρκῃ ἐπεσκέφθησαν τὸν Πατριαρχικὸν Ἐκπρόσωπον ἐξέχοντα μέλη τοῦ ἑλληνορθοδόξου Κλήρου καὶ τῆς Ὁμογενείας. Αἱ μετ’ αὐτῶν συζητήσεις ὑπῆρξαν διαφωτιστικοῦ κυρίως χαρακτῆρος, παρασχοῦσαι τῷ ὑποσημειουμένῳ τὴν εὐκαιρίαν ὅπως ὑπογραμμίσῃ τὸ ἀμέριστον καὶ ἀνύστακτον ἐνδιαφέρον τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου ὑπὲρ τῶν ἐν Ἀμερικῇ ἑλληνορθοδόξων αὐτοῦ τέκνων.

Σημειωθήτω ἐνταῦθα ἡ ἀπὸ πάσης πλευρᾶς ἀποφασιστικὴ συμβολὴ τοῦ αἰδεσιμολογιωτάτου πρωτοπρεσβυτέρου κ. Ἀλεξάνδρου Καρλούτσου εἰς τὴν ἐπιτυχίαν τῆς ἐν Νέᾳ Ὑόρκῃ ἀποστολῆς τοῦ Πατριαρχικοῦ Ἐκπροσώπου.

*  *  *

Η Ἱ. Ἀρχιεπισκοπὴ Ἀμερικῆς παραδόξως πως ἔλαβεν ἀρνητικὴν ἐν πολλοῖς στάσιν ἐπὶ τῶν ὡς ἄνω ἐκδηλώσεων, εἰς ἃς συμμετέσχεν ὁ Πατριαρχικὸς Ἐκπρόσωπος.

Οὕτω, προκειμένου μὲν περὶ τῆς ἐν τῷ Ὀρθοδόξῳ Θεολογικῷ Σεμιναρίῳ τοῦ Ἁγίου Βλαδιμήρου ὁμιλίας τοῦ Πατριαρχικοῦ Ἐκπροσώπου, ἡ Ἱ. Ἀρχιεπισκοπὴ ἐνετείλατο κληρικοῖς αὐτῆς λαβοῦσι σχετικὴν πρόσκλησιν, ὅπως μὴ παρευρεθῶσιν εἰς τὴν ἐκδήλωσιν ταύτην. Τοῦτο δέ, διότι ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἡ παρουσία τοῦ Πατριαρχικοῦ Ἐκπροσώπου - κατὰ τὸν Σεβ. Ἀρχιεπίσκοπον Ἀμερικῆς κ. Ἰάκωβον καὶ τὸν Θεοφιλέστατον Ἐπίσκοπον Βοστώνης κ. Μεθόδιον - θὰ ἠδύνατο νὰ γίνῃ ἀντικείμενον ἐκμεταλλεύσεως πρὸς περισυλλογὴν χρηματικῶν ποσῶν παρ’ εὐπόρων ὁμογενῶν ἐπ’ ὠφελείᾳ τοῦ οἰκονομικὰς δυσκολίας ἀντιμετωπίζοντος Θεολογικοῦ Σεμιναρίου· ἀφ’ ἑτέρου δέ, ὡς ἐγράφη καὶ ἐπανειλημμένως ἐλέχθη, δὲν προσεκλήθη ὁ Σεβ. Ἀρχιεπίσκοπος εἰς τὴν ἐκδήλωσιν ταύτην (πρᾶγμα κατηγορηματικῶς διαψευσθὲν ὑπὸ τοῦ πρωτοσυγκέλλου τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου κ. Θεοδοσίου, ἐπεξηγήσαντος τῷ γράφοντι, ὅτι ἐν τῇ πραγματικότητι ἡ Ἱ. Ἀρχιεπισκοπὴ ἠρωτήθη ἐκ τῶν προτέρων περὶ τῆς δυνατῆς ἢ μὴ ἀπὸ μέρους τοῦ Σεβ. Ἀρχιεπισκόπου ἀποδοχῆς σχετικῆς προσκλήσεως, ἀλλ’ οὐδεμία ἐλήφθη παρ’ αὐτῆς ἀπάντησις).

Προκειμένου δὲ περὶ τῆς πρὸς τιμὴν τοῦ Πατριαρχικοῦ Ἐκπροσώπου ὀργανωθείσης ἑβραϊκῆς ἐκδηλώσεως, ἐπεπλήχθησαν ὑπὸ τῆς Ἱ. Ἀρχιεπισκοπῆς κληρικοὶ αὐτῆς ἀποδεχθέντες τὴν πρόσκλησιν τοῦ ἑβραϊκοῦ ὀργανισμοῦ καὶ συμμετασχόντες εἰς τὴν ἐκδήλωσιν.

Προφανῶς ἡ στάσις αὕτη τῆς Ἱ. Ἀρχιεπισκοπῆς ὀφείλεται εἰς τὸ γέγονος, ὅτι οἱ ὀργανωταὶ τῶν ὡς ἄνω ἐκδηλώσεων δὲν εἶχον ἐξασφαλίσει ἐκ τῶν προτέρων τὴν σχετικὴν γνώμην καὶ συγκατάθεσιν αὐτῆς, προκειμένου μάλιστα περὶ ἐκδηλώσεων ἀφορωσῶν εἰς Ἱεράρχην τῆς Μητρὸς Ἐκκλησίας.

*  *  *

Κατὰ τὴν ἐν Νέᾳ Ὑόρκῃ παραμονὴν αὐτοῦ ὁ Πατριαρχικὸς Ἐκπρόσωπος παρεκλήθη ὅπως παραχωρήσῃ τρεῖς συνεντεύξεις πρὸς τὸν ὁμογενειακὸν Τύπον (“Πρωϊνή”, “Ἐθνικὸς Κήρυξ” καὶ “Hellinic Times”). Ἐκ τῶν συνεντεύξεων τούτων ἐδημοσιεύθησαν αἱ πρὸς τὴν ἐφημερίδα “Πρωϊνή” (“Greek American” ἀγγλιστί) καὶ τὴν δεκαπενθήμερον ἀγγλόφωνον ἔκδοσιν “Hellenic Times” παραχωρηθεῖσαι, ἐνῷ οἱ ἁρμόδιοι τοῦ “Ἐθνικοῦ Κήρυκος”, μὴ ἔχοντες τὴν πλήρη ἀποκλειστικότητα ἐφ’ ὅλων τῶν δηλώσεων τοῦ Πατριαρχικοῦ Ἐκπροσώπου, ἔκριναν σκόπιμον, ἐκ τῶν ὑστέρων καὶ ἐν ἀντιδημοσιογραφικῷ πνεύματι, ὅπως μὴ δημοσιεύσωσι τὴν πρὸς αὐτοὺς προφρόνως παραχωρηθεῖσαν συνέντευξιν.

Ἐν ταῖς δημοσιογραφικαῖς ταύταις συνεντεύξεσιν ὁ Πατριαρχικὸς Ἐκπρόσωπος προσεπάθησεν ὅπως τονίσῃ τὸν πρωτεύοντα καὶ δὴ ὁλονὲν καὶ δυναμικώτερον καὶ ἀποφασιστικώτερον ρόλον ὃν διαδραματίζει σήμερον τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον ἐν τοῖς ἐκκλησιαστικοῖς ἀνὰ τὴν ὑφήλιον πράγμασιν, ἀποβλέπων κυρίως εἰς τὴν διασκέδασιν τῆς ἐν Νέᾳ Ὑόρκῃ κυρίως κυκλοφορούσης ἐντόνου φήμης περὶ ἐγκλωβισμοῦ τοῦ Πατριαρχείου, τῆς ὡς ἐκ τούτου ἀδυναμίας αὐτοῦ ὅπως ἀνταποκριθῇ εἰς τὴν ὑψηλὴν αὐτοῦ ἀποστολὴν καὶ τῆς συνακολούθου ἀνάγκης ὅπως μεταφερθῇ ἡ ἱστορικὴ αὐτοῦ ἕδρα.

*  *  *

Σημειωθήτω ἐν τέλει, ὅτι ἡ ἀποστολὴ Πατριαρχικοῦ Ἐκπροσώπου εἰς ἐκδήλωσιν τῆς λεγομένης “Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας Ἀμερικῆς” (OCA) κατέδειξε τὴν πρὸς αὐτὴν προσοχὴν καὶ ἐκτίμησιν τῆς Μητρὸς Ἐκκλησίας, ὡς καὶ τὸ ὅλως ἰδιαίτερον μητρικὸν ταύτης ἐνδιαφέρον ὑπὲρ τῶν ἐν Ἀμερικῇ Ὀρθοδόξων ἡμῶν πιστῶν. Πρὸς τούτοις ἡ τιμητικὴ αὕτη πρὸς τὴν “Ὀρθόδοξον Ἐκκλησίαν Ἀμερικῆς” χειρονομία τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου θέλει ἀσφαλῶς ἀποτελέσει θετικὴν συμβολὴν εἰς προώθησιν τῶν μετὰ τούτου σχέσεων αὐτῆς.

*  *  *

Καὶ ἐπὶ τούτοις τὴν τιμίαν τε καὶ χαριτόβρυτον δεξιὰν τῆς Ὑμετέρας θεοτιμήτου Κορυφῆς εὐλαβῶς κατασπαζόμενος, τὰς θεοπειθεῖς δ’ Αὐτῆς πατρικὰς εὐχὰς καὶ εὐλογίας ταπεινῶς ἐξαιτούμενος, ὑποδιατελῶ,

ἐν Βενετίᾳ τῇ 19ῃ Ἰουλίου 1994,

[ χειρογράφως:

μετά βαθυτάτου σεβασμοῦ

καί υἱϊκῆς ἀφθίτου εὐγνωμοσύνης, ]

[ ὑπογραφή ]

(   ὁ Ἰταλίας Σπυρίδων )